Podążaj za sercem: Dowiedz się więcej o chorobie wieńcowej – głównej przyczynie zgonów od ponad 20 lat.

Choroba wieńcowa

Choroba wieńcowa, powszechnie nazywana również chorobą niedokrwienną serca (ChNS) to zespół objawów spowodowanych znaczącym zwężeniem (a czasem całkowitym zamknięciem) światła tętnic wieńcowych, odżywiających mięsień serca i zaopatrujących go w tlen. W konsekwencji dochodzi do niedostatecznego ukrwienia i niedotlenienia mięśnia sercowego. Choroba wieńcowa może przebiegać w postaci przewlekłej (stabilna choroba wieńcowa) i ostrej (np. zawał mięśnia sercowego).

W krajach rozwiniętych choroba wieńcowa jest najczęstszym schorzeniem układu krążenia, a zawał serca i nagła śmierć sercowa są najczęstszymi przyczynami zgonów.

W 98% przypadków za powstanie choroby wieńcowej odpowiada miażdżyca tętnic wieńcowych, czyli odkładanie się blaszek miażdżycowych (zbudowanych z cholesterolu i komórek zapalnych) w naczyniach. Stopniowe nagromadzanie się blaszki miażdżycowej w naczyniu krwionośnym może spowodować ograniczenie lub całkowitą blokadą przepływu krwi i niedotlenienie serca.

Rozpoznanie choroby wieńcowej opiera się na przeprowadzeniu wywiadu lekarskiego z pacjentem oraz wykonaniu szeregu badań w tym:

Dlatego, aby sprawnie ocenić w jakiej kondycji są naczynia krwionośne znajdujące się w sercu należy wykonać badania diagnostyczne.

Kto choruje na chorobę wieńcową?

Zwiększone ryzyko rozwoju choroby wieńcowej mają osoby u których występują niżej wymienione czynniki:

Wysoki poziom cholesterolu

Zbyt wysoki poziom cholesterolu, jest odpowiedzialny za rozwój miażdżycy tętnic, w tym naczyń wieńcowych. Bardzo istotne jest oznaczanie lipidogramu, oraz włączenie odpowiedniego leczenia w zależności od potrzeb, co ustala lekarz. Dostępne są różne leki, obniżające poziom cholesterolu dzięki którym można osiągnąć odpowiednie cele terapeutyczne – poziom tzw. „złego cholesterolu” LDL.

Wysokie ciśnienie krwi

Nadciśnienie tętnicze to podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi powyżej normy – najczęściej przyjmowaną graniczną wartością jest 140/90 mmHg.

Nadciśnienie tętnicze jest  chorobą cywilizacyjną i pozostaje najważniejszym czynnikiem ryzyka przedwczesnej śmierci na całym świecie. Dlatego też systematyczna kontrola ciśnienia tętniczego oraz odpowiednie leczenie zmniejsza prawdopodobieństwo powikłań w tym m. in. zawału mięśnia serca.

Występowanie chorób serca w rodzinie

Obserwowana jest rodzinna predyspozycja do choroby wieńcowej, co wynika z genów, które otrzymujemy od naszych rodziców.

Jeśli w rodzinie występowały choroby układu krążenia, szczególnie ważne jest wczesne podjęcie środków zapobiegawczych, takich jak aktywność fizyczna, zdrowe odżywianie, kontrola masy ciała, porzucenie palenia tytoniu oraz kontrola stężenia cholesterolu, ciśnienia krwi, poziomu cukru.

Cukrzyca

Cukrzyca to choroba metaboliczna spowodowana nieprawidłowym wydzielaniem lub działaniem insuliny. Często w okresie początkowym przebiega bezobjawowo, stąd konieczne jest prowadzenie badań przesiewowych w jej kierunku (oznaczenie poziomu glukozy we krwi na czczo).

Cukrzyca w istotny sposób nasila rozwój miażdżycy w tym naczyń wieńcowych, dlatego bardzo ważne w profilaktyce rozwoju choroby wieńcowej jest rozpoznanie choroby, następnie utrzymanie prawidłowych wartości poziomu cukru we krwi oraz skuteczne leczenie cukrzycy.

Palenie papierosów

Związki chemiczne zawarte w dymie tytoniowym poza ewidentnym wpływem na rozwój nowotworów działają także toksycznie na układ sercowo-naczyniowy. Substancje te uszkadzają śródbłonek, który pokrywa od wewnątrz nasze naczynia, przyspieszając rozwój miażdżycy. Ten proces dotyczy wszystkich tętnic, w tym tętnic kończyn dolnych, prowadzących krew do mózgu, oraz wieńcowych.

Wiek i płeć

Ryzyko choroby wieńcowej wzrasta wraz z wiekiem. Choroba wieńcowa u osób w średnim wieku częściej dotyczy mężczyzn. Żeńskie hormony płciowe – estrogeny- częściowo chronią naczynia krwionośne przed postępem miażdżycy. Po okresie przekwitania, kiedy poziom kobiecych hormonów płciowych spada, choroba wieńcowa dotyczy z równą częstością obu płci.

Nadwaga

Nadwaga to nadmierne gromadzenie się tkanki tłuszczowej w organizmie. Określa się ją za pomocą wskaźnika BMI (body mass index). Wyniki przeprowadzonych badań jednoznacznie wskazują na związek patologicznych wartości wskaźnika BMI (>25) z ryzykiem wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego.

Redukcja masy ciała istotnie pomaga w leczeniu cukrzycy, nadciśnienia tętniczego i daje szansę na dłuższe, lepsze życie.

Niska aktywność fizyczna

Niska aktywność fizyczna wraz z niewłaściwą dietą wiąże się z nadwagą/ otyłością i cukrzycą. Regularny, umiarkowany wysiłek fizyczny chroni przed wystąpieniem wielu chorób w tym choroby wieńcowej i jest wskazany także po jej rozpoznaniu.

Jakie są objawy choroby wieńcowej?

Choroba wieńcowa rozwija się powoli, początkowo może nie dawać żadnych objawów, które jednak pojawiają się wraz z postępem choroby, przybierając na sile i częstości.

Najczęściej zgłaszanymi objawami występującymi szczególnie po wysiłku są:

Objawy w początkowej fazie choroby pojawiają się po intensywnym wysiłku, ale wraz z jej rozwojem manifestują się przy wykonywaniu coraz lżejszych, nawet codziennych czynności, aż do występowania w spoczynku w przypadku najbardziej zaawansowanych postaci.

Czasami pierwszą manifestacją choroby wieńcowej jest zawał serca: silny ból, dyskomfort, duszność, zazwyczaj trwające powyżej 20 minut, nieustępujące po przyjęciu nitrogliceryny. Wystąpienie takich objawów wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.

Co powinienem zrobić, jeśli mam objawy choroby wieńcowej?

Objawy choroby wieńcowej wymagają diagnostyki medycznej.
Zadzwoń pod numer 112, jeśli uważasz, że masz objawy zawału serca.

Jeśli zakrzep krwi w tętnicy wieńcowej oderwał się i przeniósł się do mózgu, może w nielicznych przypadkach spowodować udar.

Objawy udaru mogą obejmować:

Jak leczy się chorobę wieńcową?

Należy ustalić z lekarzem kompleksowy plan leczenia.

Zmiana stylu życia

Pierwszym krokiem w leczeniu choroby wieńcowej jest zmniejszenie czynników ryzyka. Wiąże się to z wprowadzeniem zmian w dotychczasowym stylu życia:

Zwiększenie poziomu aktywności fizycznej

Ćwiczenia pomagają schudnąć, poprawić kondycję fizyczną i złagodzić stres. Większość ludzi może zmniejszyć ryzyko zawału serca, wykonując 30 minut marszu pięć razy w tygodniu lub wykonując 10 000 kroków dziennie. Program ćwiczeń należy skonsultować z lekarzem prowadzącym.

Leki stosowane w leczeniu choroby niedokrwiennej serca

Wszystkie leki należy przyjmować zgodnie z zaleceniami lekarza, zarówno te ukierunkowane na leczenie chorób serca, ale też na pozostałe inne towarzyszące schorzenia.

Leczenie zabiegowe

Ostre powikłania choroby wieńcowej

Jeśli choroba wieńcowa doprowadziła do ostrych powikłań np.: zawału serca lub udaru mózgu zaleca się program rehabilitacji kardiologicznej, aby zmniejszyć ryzyko przyszłych powikłań, powrót do normalnego funkcjonowania i poprawę jakości życia.

Ważne jest, aby regularnie zgłaszać się na kontrolne wizyty i postępować zgodnie z zaleceniami lekarza. To niezbędne, by na bieżąco kontrolować stan Twojego zdrowia, monitorować plan leczenia i dokonywać korekt w razie potrzeby.

Często zadawane pytania

Czego powinienem się spodziewać, jeśli mam chorobę wieńcową? Czy można to wyleczyć?

Choroba wieńcowa ma charakter przewlekły. Nie można jej wyleczyć, ale z zastosowaniem odpowiedniego leczenia można zahamować jej postęp. Leczenie składa się z wprowadzenia zmian w stylu życia, leczenia chorób towarzyszących, stosowanie odpowiednich leków oraz w ostateczności procedury i zabiegów inwazyjnych.

Czy można zapobiegać chorobie wieńcowej?

Chorobie wieńcowej nie można zapobiec w 100% . Nie mamy bowiem wpływu na czynniki genetyczne, wiek czy płeć. Możemy natomiast radykalnie zmniejszyć prawdopodobieństwo choroby, poprzez nasz styl życia, diagnostykę, leczenie chorób towarzyszących.

Niemodyfikowalne czynniki ryzyka obejmują starszy wiek, płeć męską, rodzinną historię chorób serca i czynniki genetyczne.

Czas na zmianę

Istnieje jednak wiele czynników ryzyka, które można modyfikować. Są to zmiany stylu życia: utrata nadmiernej masy ciała, w przypadku aktualnych palaczy rzucenie palenia, kontrolowanie oraz utrzymanie ciśnienia krwi i poziomu cholesterolu na właściwym poziomie.

Ze zwiększoną liczba czynników ryzyka wzrasta prawdopodobieństwo wystąpienia choroby wieńcowej. Dlatego ważne jest przejęcie kontroli nad czynnikami ryzyka, które można zmienić.

Używamy plików cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia.